“Eskola-inguruneen garrantzia hezkuntza ekosozialean” lelopean, Ingurugelak, irakasleei eta ikastetxeei laguntzeko ekipamendu publikoen sareak, antolatutako jasangarritasunerako hezkuntzaren hogeita hamargarren topaketa egin zen joan den apirilaren 21ean Gasteizen.

Eskolako 2030 Agendaren barruan eta Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat eginez egiten den topaketak helburu hauek izan zituen: Eskolako 2030 Agendan parte hartzen duten irakasleen eta beste erakunde laguntzaile batzuen arteko topaketa eta hausnarketa ahalbidetzea; kanpoko espazioen erabilera jasangarritasunerako hezkuntzaren esparruan txertatzeko moduaz jabetzea eta horretarako baliabideak lortzea; eta kanpoko espazioen erabilera didaktikoa uztartzen ari diren ikastetxeen esperientziak ezagutzea eta horiei buruz eztabaidatzea.

Jardunaldian hezkuntzako hainbat arlotako eragileek eta udal-teknikariek hartu zuten parte. Ikastetxeen jasangarritasuna, eta curriculum berriak ikuspegi ekosoziala zabaltzeko, ikasleei protagonismoa emateko, ahalduntzeko eta kontzientzia ekosoziala garatzeko hainbat elementu proposatzen dituela azpimarratu zuten.

Hizlarien artean Silvia Collado zegoen, Zaragozako Unibertsitateko Gizarte eta Giza Zientzien Fakultateko Gizarte Psikologia arloko irakaslea. Ingurumen-psikologiari buruzko bere “Naturako esperientziak: Osasunerako eta ingurumenaren aldeko onurak haurtzaroan” hitzaldian nabarmendu zuenez “aurrean dugun erronka nagusia klima-aldaketa da, eta gaur egungo ikerketa zientifiko ugarik adierazten dutenez gizakiaren portaera da klima-aldaketaren eragilea. Horrek arriskuan jartzen du ez bakarrik ingurunearen osasuna, baita pertsonen osasuna ere, haurrena batez ere”.

Ildo horretan, eta ondorio gisa azpimarratu zuenez “zenbat eta harreman handiagoa izan naturarekin, orduan eta eragin positibo handiagoak izango dira haurtzaroan”. Era berean, klima-aldaketak pertsonen osasun fisikoan eta mentalean dituen ondorio kaltegarriak aipatu zituen. Horrela, Silvia Colladok kontatzen duenez, azken 20 urteetan ingurumen-psikologiaren ikuspegitik estrategiak eta konponbideak bilatzen aritu da, pertsonek ingurumenarekiko dituzten jarreretan eta portaeran aldaketa sustatzeko.

Jardunaldi horretan, Arabako Etxaurren, Zarauzko Orokieta, Urduñako Urduñako, Bilboko Mujika eta Sevillako CEIP XXIII eta Padre Marchena CEIP ikastetxeek ere hartu zuten parte.

Etxaurren Ikastetxe Publikoak, bere aurkezpenean, ingurune naturala zaintzearen garrantziaz kontzientziatzeko haur ikasleekin egiten dituzten ekintzak azaldu zituen. Nabarmentzekoa da urtean zehar ikastetxeko hainbat tokitan egiten duten zuhaitz eta landareen landaketa, natura zaintzeko, errespetatzeko eta maitatzeko eta naturatik ikasteko helburuarekin.

Orokieta Herri Eskola patioaren eraldaketa parte-hartzailearen prozesuan murgilduta dago, hezkuntza osasungarria sustatzeko helburuarekin. Antzeko prozesutik igaro da Urduñako Ikastetxe Publikoa jolastokiko espazioak birnaturalizatuz. Hirigunean dagoen Mujika ikastetxe publikoa 2020an hasi zen eta eremu berde batean curriculum izaerarekin integratutako etxola bat gaitzea helburu duen Eskola Naturan! proiektuaren ideia diseinatzen.

CEIP XXIII eta CEIP Padre Marchena ikastetxeek Marchenako Xaboia eginez izandako esperientzia kontatu zuten. Hezkuntza Ekosoziala erreferentziatzat hartuta, eskolaren balioa eraldaketa komunitarioko faktore gisa ahalbidetzen duen proiektua da.

Ingurugelak antolatzen ditu topaketa horiek. Horien argumentu nagusia hezkuntza ekosozialean kanpoko espazioek duten garrantziaren ingurukoa da. Horretarako, gaia ahalbidetzeko eta horretan sakontzeko, kasu arrakastatsuak aurkezten dituzten eta beren esperientziak bateratzen dituzten hainbat aditu eta ikastetxe dira protagonista.