- Ecodiseño
Ekoetxea Urdabai-k "Mutis" erakusketa
Ilustrazio hauek ,XVIII-mendeko amerikako ikonografiaga botaniko produkzioetatik existitzen diren garrantzitsuetarikoa dira . 1817an Madrileko Real Jardín Botánico ra eraman ziren marrazkiak, gaur egun zentrua Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) partea da, non oraindik han jarraitzen dute.
Ilustrazio multzoak eta expedizioaren herbarioak 3500 landare espeziez osatuta dago, KOlonbiako floraren %10 gutxi gora behera, Iberiar penintsulako 5 aldiz gehiago.
Espedizioan zehar klasifikatutako espezie batzuk, 200 urte geroago topatu ez direnez, Centropogon ignoti-pictoris adibidez, momento honetan iraungituta daudela ematen du.
Konposizio artistiko zainduak dira ilustrazioak, non edertasunaren bilaketa eta objetuaren irudiaren ezaugarrien fidelitatea konbinatzen ditu. Mutis estilua deitzen da. Erdiko ardatz simetriko eta gorri eta berdeen erabilera kromatikoen teknika errefinatuan banatzen da irudia. Landarearen gorputza posizio zentralean eta lorearen disekzioa eta fruituaren xehetasunak beheko partean kokaturik, marrazkiek irudikatzen dituzte. Orri nagusiak eta gazteak, bere aurrealde eta atzealdea, lore helduak eta lore-begiak, fruituak eta haziak irudikapen idealak dira
José Celestino Mutis
José Celestino Mutis (1732 Cadiz- 1808 Santa Fe de Bógota,Kolobia) apaiza izan zen, zirujau eta botanikoa, Nuevo Reino de Granadan garatu zuen ia bere karrera zientifiko guztia. Amerika hispaniar-ko natur historia egitea zen bere desioa.
Cadiz eta sevillan ikasi zuen medikuntza eta kirurgia eta medikuntza praktika Madrilen hasi zuen, gorteko mediku moduan, Madrileko Real Jardín Botánico-n botanikan hezi zen, 1755-ean Fernando VI eraiki zuenak . 1760. Urtean Pedro Messía de la Cerda virrey-ren mediku moduan bidaiatu zuen Reino de Nueva Granada-ra. Amerikan, medikuntza aktibitatea eta aldiberean meatzaritza, matematikak eta astronomia ikasketak egin zituen eta 1772-an apaiza ordenatu zen.
Expedizioa
1783-ean, lehenengo virrey Antonio de Caballero y Góngora-ren aginduz eta gero Cédula Real abalduna, Real Expedición Botánica del Nuevo Reino de Granada martxan jarri zen , Mutis-ek zuzenduko zuena hil arte, 1808 urtean. Expedizioaren lanak 1816 arte jarraitu zuten, ondorengoak sustatuta.
Lehenengo hilabeteak Mesa de Juan Díaz delako lekuan garatu ziren, Bogotatik 62 kilometro hego-mendebaldera, non esplorazio batzuk egin ziren. Gero Mariquita-ra pasatu ziren, flora eta fauna aberastasun askoko zonaldera, 1783 etik 1790 era egon ziren. Taldea, naturalistas, margolaris, biltzailes,geografos eta laguntza pertsonalez osatuta zegoen.
Mariquitan, Mutis-ek , zortzi artista lagunduta pintura tailerra antolatu zuen eta 1200 lamina egin zituzten, horietatik 600 kolorean. Beste marrazkiak( % 80 baino gehiago) 1790 tik 1816 bitarteko urteetan egin zituzten hurrengo periodioa, Santa Fe-n
1816an expedizioko materialak 105 kajoietan bidali ziren Madrilera.
Fernando VII-ak ikertu ondoren Natur-historiako Gabinetera (mineralak eta animaliak ) eta Real Jardin Botakinora (landare eta eskuidatziak) bideratu ziren.
1889 an Natur historiako erlazionaturik ez zegoen dokumentazioa Biblioteca de la Academia de Historia-ra pasatu ziren.
Espedikzio botanikoaren garapenak ondorio handiak izan zituen komunitate zientifiko baten osaketa eta orientazioan eta Kolonbiako ikasketa botanikoetan.
Gainera , laminak zein herbarioa etengabeko informazio iturri izan da flora tropikalaren ezaguera aurrerapenean.
Mutis 2020ko maiatzaren 17 arte izango da ikusgai eta erakusketarako sarrera doakoa izango da.
Busturian kokatutakoEkoetxea Urdaibai, Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailaren ingurumen zentroen sarearen parte da, eta Ihobe Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak kudeatzen du.
Fuente: Ihobe