Gobernu Kontseiluak euskal industrian ingurumena hobetzeko proiektuetarako dirulaguntzen agindu berria onartu du

Kontu-sail honek aurreko ekitaldiko aurrekontua berdintzen du eta beste hiru laguntza lerro eta diruz lagundu daitezkeen jarduketak biltzen ditu.  Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak (Ihobe) kudeatuko du dirulaguntza, eta prozedura arruntaren (3.050.000 euro) eta sinplifikatuaren (1.950.000 euro) bidez esleituko da.

Ekoizpen- eta kontsumo-eredu jasangarriagoetara aldatzeko, enpresek, kontsumitzaileek eta administrazio publikoek parte hartu behar dute. Horregatik, Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailak urteko deialdi hau sustatzen du, 2024ko Ekonomia Zirkularraren eta Bioekonomiaren Planean eta 2030eko Euskadiko Hondakinen Prebentzio eta Kudeaketa Planean ezarritako helburuak lortzeko.

Agintea Europako helburuei lotuta dago, eta “Europar Batasuneko arauak gainditzeko edo Europar Batasuneko araurik ezean ingurumena babesteko inbertsioak finantzatzeko” edo “beste batzuek sortutako hondakinak birziklatu eta berrerabiltzeko inbertsioak finantzatzeko” lerroak izango ditu.

Deialdi berriak laguntzak ematen ditu “Europar Batasuneko etorkizuneko arauetarako aldez aurretik prestatzeko”. Eta gainera, beste lerro hauek egongo dira: “ingurumen-azterlanak” egiteko, ETEek "ingurumen-arloko kanpo-aholkularitzako zerbitzuen kostuak" finantza ditzaten, eta “kutsatutako lurrak garbitzeko, kutsaduraren arduraduna aurkitu ezin denean edo arduraduna berreskuratze-lanak ordaintzeko erantzule egin ezin denean”.

Diruz lagunduko diren lerro eta ekintza berriak

Deialdi berrian 5 milioi euro emango dira eta 8 lerro eta ekintza berrik jaso ahal izango dituzte dirulaguntzak

Diruz lagundu daitezkeen jarduera berri batzuk sartu dira, euskal enpresak Europako Itun Berdearen esparruko Europako politika berriekin bat etortzen laguntzeko eta horien ondoriozko arautzeari aurrea hartzeko, hala nola, ekodiseinuari, lurzoru kutsatuei edo ekonomia zirkularrari buruzkoak. Gainera, zortzi laguntza lerro berri sartu dira, hondakinen balorizazioarekin, egiaztatu daitezkeen kalitate sistemekin eta hondakinak kudeatzen dituzten enpresen prozesuen digitalizazioarekin lotuta.

"Ingurumen-azterlanak egiteko laguntzak" izeneko lerro barruan, bost azpilerro berri sartu dira: lehengai plastikoen ezaugarriak arautzen dituzten arau teknikoak betetzeko bideragarritasun-azterlanak; Europako Batzordearen 45552-9 Zirkularitate CEN Aginduaren ondoriozko arauak eta estandarrak aplikatzeko; igeltsuaren eta material isolatzaileen alderantzizko logistika aplikatzeko; konposta egiteko instalazioetarako; eta eraikuntzako proiektuetan konponbide industrializatuak sartzeko. Era berean, Aginduan egiaztatu daitezkeen kalitate sistemekin eta hondakinak kudeatzen dituzten enpresen prozesuen digitalizazioarekin zerikusia duten bi azpilerro berri agertzen dira. Azkenik, beste batzuek sortutako hondakinak birziklatu eta berrerabiltzeko inbertsioak finantzatzeko laguntzen lerroaren barruan, osagaien automozio lantegietan konponketa aurreratua egiteko beharrezkoak diren ekipo eta aktiboetan egindako inbertsioak ere diruz lagundu ahal izango dira.

Eskaerak aurkezteko epea hilabetekoa izango da, Agindu hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera. Epe horretan, edozein pertsona fisiko edo juridiko pribatuk egin ahal izango du eskaera, jarduera industrialak, merkataritzakoak edo zerbitzuzkoak egiten baditu, irabazi-asmorik izan edo ez, bai eta interes orokorrak eta komunak ordezkatzen dituzten elkarteek ere. Pertsona eta eskaera egiten duten erakundeek urriaren 27ko 202/2015 Dekretuaren 3. artikuluan ezarritako baldintzak bete beharko dituzte. Dekretu horren bidez, ingurumena babesteko inbertsioak egiteko enpresei ematen zaizkien dirulaguntzak arautzen dira.

Azken deialdietan, dirulaguntza horiek beren eragina eta inguruneari egiten dioten ekarpena frogatu dute. 2022an, 100 eskaeretarako dirulaguntzak eman ziren, eta emaitza garrantzitsuak lortu ziren: 2.446 tona hondakin arriskutsu gutxiago sortzea; 565.874,54 tona industria-hondakin ez-arriskutsu birziklatu edo birbalorizatzea; fibrozementuzko 7.764 m2ko estalki bat ezabatzea; 166.809,40 m3 ur aurreztea; edo poluituta dauden lurzoruen 7,2 hektarea berreskuratzea.

Ingurumen-irizpideak berrikuntzan

Agindu berri hori ingurumen-helburuak dituzten Eusko Jaurlaritzaren beste laguntza batzuei gehitu zaie; esate baterako, 2022ko ekonomia zirkularra berritzeko dirulaguntzei, ekonomia zirkularreko ekimen aurreratuetara zuzenduta dagoena eta joan den urrian martxan jarri zena. Dirulaguntza horien bidez, 1,5 milioi euroekin 103 enpresatako 22 proiektu ekoberritzaile bultzatuko dituzte.

Ekonomia zirkularra berritzeko deialdiak Europar Batasuneko estandarrak eta itunak betez aurrera egitea du helburu. Lankidetza publiko-pribatua bultzatzeko helburuarekin, deialdi horren bidez, Ekodiseinuko eta Ekonomia Zirkularreko Erakustaldiko zazpi proiektu, Ekoberrikuntza Estrategikoko 3 proposamenak ETE Zirkularrean kokatutako hamabi talde-proiektu sustatu ziren. Horien helburua ETEetan ekonomia zirkularreko metodoak eta ekintzak ezartzea da.